Lista aktualności Lista aktualności

Ptasie "M4"

Dziuplaki? Czy to ptaki?

Dokładnie tak. Według encyklopedii leśnej dziuplaki to gatunki ptaków gnieżdżące się w dziuplach, norach lub szczelinach skalnych. Głównie dzięcioły i niektóre sikory wykuwają dziuple samodzielnie nie korzystają z zainstalowanych przez nas budek. Ponoć prawdziwy dzięcioł musi spłodzić syna, wybudować dom i wyleczyć drzewo. Choć wyjątkiem jest krętogłów – niby dzięcioł, a w drzewo nie stuka i za mieszkaniem rozgląda się na rynku wtórnym. Wiele innych dziuplaków korzysta z dziupli naturalnych, dziupli po dzięciołach i skrzynek lęgowych. Wśród tego typu dziuplaków znajdują się gatunki z rozmaitych grup systematycznych, m.in. tracze, gągoły, gołębie, sowy, kraski, jerzyki, dudek, szpaki, krukowate, muchołówki, drozdy, sikory.

Ptasie „M4”

Jedną z form pomocy ptakom, poza zimowym dokarmianiem, jest ułatwienie im wczesną wiosną znalezienia odpowiedniego miejsca na założenie gniazda. Substytutem naturalnych dziupli są budki lęgowe – ptasie „M4”. Wywieszane są one przez leśników i wspomagają utrzymanie populacji licznych gatunków dziuplaków w naszych lasach. Ptaki, poza pięknym śpiewem umilającym chwile pobytu w lesie, są sprzymierzeńcami w walce z owadzimi szkodnikami drzew, stąd ogromna troska leśników o skrzydlatych mieszkańców lasu.

Ze względu na różne rozmiary ptaków, które chętnie zamieszkują budki lęgowe, wyróżniamy kilka ich rodzajów. Różnią się one wielkością, a tym samym otworem wlotowym. Te największe typu E przeznaczone są miedzy innymi dla puszczyka, kawki, gągoła, nurogęsi czy kaczki krzyżówki. Mało kto wie, że kaczkowate zamieszkują dziuple. Fakt ten wywołuje zwykle ogromne zdziwienie wśród słuchaczy prelekcji i pogadanek z leśnikiem.  

Infografika przedstawiajaca rodzaje skrzynek lęgowych

Pewne gatunki ptaków dostosowują do własnych potrzeb nawet te duże dziuple czy budki
i zmniejszają ich wyloty, zalepiając brzegi otworu gliną. Tak właśnie postępuje kowalik.

Budka legowa z zalepionym przez kowalika otworem

Korzystam póki mogę

Wbrew nazwie budki nie są przez ptaki wykorzystywane tylko w okresie lęgowym. Dziuplaki zimujące w naszym kraju, np. sikory, nocują w tych samych budkach w których zakładają gniazda. Dlatego też należy ostrożnie obchodzić się z budkami przez cały rok.

Aby temat budek lęgowych był bardziej namacalny dla wszystkich odwiedzających Kącik Edukacyjny przy Nadleśnictwie Karczma Borowa zamontowaliśmy w nim tablice poglądową z informacjami i przykładowymi budkami. Są tam również ciekawostki: budka dla nietoperzy, półotwarta budka dla kosa i kopciuszka, a także… lokator na gapę.

W związku faktem, iż ostatni rok ze względu na panującą pandemię korono wirusa był bardzo specyficzny, nie mogliśmy gościć w naszym Kąciku Edukacyjnym żadnych grup szkolnych. Zajęcia edukacyjne przeniesione były do sieci. Ten stan trwa do dziś. To właśnie spowodowało, iż spokój i cisza, które panują w parku przy nadleśnictwie zachęciło szpaka do zagospodarowania jednej z naszych budek pokazowych. Nie pytając nikogo o pozwolenie założył w niej gniazdo i świetnie sobie tam radzi.

Pokazowa budka lęgowa z widocznymi śladami zasiedlenia

Rodzinie szpaków życzymy udanych lęgów. Z naszej strony możemy obiecać sąsiedzki spokój.